Thả chút tình yêu vào căn bếp nhỏ (phần 1)

Sắp Tết rồi, dọn dẹp lại mấy thứ, tiện thể edit lại bài viết xa xưa, để có thêm động lực giữ cho căn bếp thêm gọn gàng, ấm cúng.

Phần 1: Gọn đẹp căn bếp gia đình

Một căn bếp gọn gàng, sạch sẽ không chỉ giúp chúng ta tiết kiệm thời gian mà còn đem lại cảm giác nhẹ nhàng và thoáng đãng. Tuy nhiên, bếp lại là nơi lưu trữ rất nhiều món đồ lặt vặt – từ đồ ăn đến đồ dùng, và vô tình chúng lại trở thành "kẻ xâm lăng" khiến chúng ta mệt mỏi với những ngăn tủ lộn xộn và chật cứng đồ cho dù cũng đã nghiên cứu cách sắp xếp nhà cửa, tối ưu hóa diện tích, mua sắm vật dụng để trang trí và tổ chức không gian sống... Trong bài viết này, mình xin chia sẻ một số giải pháp và kinh nghiệm riêng trong việc tổ chức những ngăn đựng đồ lặt vặt, làm gọn đẹp tủ bếp và thuận tiện khi sử dụng.

1. Kiểm kê và phân loại

Hãy định kỳ kiểm tra các loại đồ dùng và thực phẩm của bạn. Loại bỏ bớt một số món đã không còn phù hợp hoặc hết hạn sử dụng. Với những món còn dùng được, hãy phân chia nhóm sản phẩm để sắp xếp có hệ thống và tập trung.

2. Phân khu chức năng phù hợp

Sau khi đã phân loại, hãy đưa các nhóm đồ dùng vào các ngăn chức năng phù hợp, ví dụ: thực phẩm khô, đồ ăn vặt, đồ làm bếp, chén bát, thiết bị nhỏ, đồ làm vệ sinh và chất tẩy rửa… Cần đề cao tính thuận tiện khi sắp xếp. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào đặc điểm không gian cũng như thói quen sinh hoạt của từng nhà, tuy nhiên có một nguyên tắc chung là những món thường xuyên sử dụng được tập trung một chỗ, để gần tầm với; những thứ ít sử dụng có thể để xa hơn.

Ví dụ: Các chất tẩy rửa được mình đặt ngay trong phần tủ dưới bồn rửa và bên cạnh máy rửa chén. Sắp xếp như vậy rất dễ sử dụng, không phải di chuyển nhiều, đồng thời đây là ngăn mình cho làm gỗ tự nhiên chống thấm nên dễ bảo quản bếp hơn. Thìa nĩa mình cho vào ngăn chia bên cạnh ngăn để chén, nồi - cũng thuận tiện hơn khi cần dùng. Gia vị đặt ở ngăn tủ trên gần bếp nấu (một vài thứ thường dùng có thể đặt trên mặt bàn bếp). Ly chén, đồ khô... cũng được phân loại các ngăn tủ phù hợp.

3. Sử dụng các hộp đựng để sắp xếp có tổ chức

Thường thì rất nhiều món lặt vặt mà chúng ta mua về không có hộp đựng: đường, muối, hạt nêm, đậu, mè, bánh kẹo, các thể loại gia vị… Nếu cứ để bao bì thì sẽ rất lộn xộn và khó sử dụng, nên tốt hơn hết là cho vào các loại hộp đựng. Gia vị có chai lọ riêng, phù hợp với chế độ bảo quản cũng như tần suất và cách thức sử dụng của từng loại. Ngũ cốc, bánh kẹo, đồ khô… cũng có thể cho vào hộp với kích thước phù hợp và tương đối đồng nhất để dễ sắp xếp, ưu tiên các loại hộp đựng có nắp đậy kín để tránh kiến, tránh ẩm và có màu trong suốt hoặc trắng mờ để dễ nhìn thấy bên trong. Nhà mình thì thường dùng chai/hũ thủy tinh nắp vặn nhiều kích cỡ vì đây là cách bảo quản thực phẩm an toàn nhất. Nhớ là khi loại bỏ các bao bì, hãy ghi lại hạn sử dụng của từng món trên những mẩu sticker nhỏ và dán dưới đáy hộp. Nên dùng loại sticker chuyên dùng cho văn phòng, dính tốt nhưng rất dễ lột ra chứ không bám chết như các loại keo dán trên đồ dùng mua ở siêu thị.

Mình là người rất thích trang trí các món ăn (chuẩn là món ăn phải hội tụ đủ 4 yếu tố: ngon, sạch, đẹp và đủ chất dinh dưỡng), vì thế cũng hay sắm các món vật dụng xinh đẹp linh tinh:

Những món lặt vặt kiểu vậy tuy xinh đẹp nhưng có nhược điểm là rất khó sắp xếp trong tủ vì chúng không có hình dáng đồng nhất, vì vậy giải pháp của mình là sắm cho các em cái nhà riêng, tức là nhét tất tật vào hộp nhựa trong suốt để dễ quản lý, khỏi lo thất lạc hay rơi vỡ.

4. Dùng các đồ vật tiện dụng và thông minh giúp tiết kiệm không gian

Những ngăn tủ đóng sẵn với kích thước như nhau có thể hạn chế phương án sắp xếp của chúng ta cho những món đồ khác nhau, do đó hãy sử dụng những đồ dùng giúp tiết kiệm diện tích bề mặt, tổ chức khu vực nhỏ và tận dụng chiều cao không gian như giá phân tầng, giá treo đựng đồ lặt vặt, thanh chia ngăn kéo, hộp đựng chia ngăn, các kệ xếp chồng lên nhau, khuôn xếp chén dĩa thành chồng cao mà không bị đổ, khuôn đựng đồ hộp, các đồ đựng chuyên biệt để tiết kiệm không gian tủ lạnh… Trong trường hợp dùng kệ phân tầng, nên sắp xếp hợp lý để dễ lấy. Những đồ ở phía dưới không quá cao và ở phía trên không quá nặng, nếu cần rổ nên dùng loại có tay kéo để rút ra dễ dàng.

5. Sử dụng những đồ dùng xếp gọn

Đồ đạc của chúng ta không phải lúc nào cũng giữ số lượng cố định mà khi nhiều khi ít, cũng có khi loại bớt kha khá đồ thừa, cũ sau khi kiểm kê nên các loại đồ đạc dùng để chứa nó vô tình lại trở thành vật thừa chiếm diện tích. Tất nhiên, bạn không thể vất đi khi nó còn tốt và có thể sử dụng cho những lần sau. Một giải pháp là hãy sử dụng những đồ dùng xếp gọn. Rất nhiều thứ ở nhà mình như hộp đựng đồ, kệ phân tầng, bàn ghế nhỏ, tấm gác bồn rửa... đều có thể xếp gọn khi không cần sử dụng để dễ lưu trữ.

Căn bếp gọn đẹp không nhất thiết phải là một căn bếp hiện đại và cầu kì (tất nhiên nếu có điều kiện thì chẳng tội gì lại không đầu tư một cái bếp thật ưng ý). Cái đẹp có thể nằm trong sự đơn giản, không quá tốn kém mà vẫn thể hiện sự tinh tế và khoa học. Ra đường, chúng ta đã phải đối mặt với sự ô nhiễm quá nhiều từ khói bụi, kẹt xe, khí thải, môi trường độc hại… nên đừng để bản thân phải chịu thêm sự "ô nhiễm tầm nhìn" khi trở về mái nhà yêu dấu, mà ở đó bếp là nơi thắp lửa hồng cho tổ ấm.

Trong những phần sau, mình sẽ đề cập đến vấn đề làm đẹp và giữ cho bếp thơm.

Dầu gấc từ bàn tay mẹ

Gấc vào mùa. Gấc Huế thơm và dày cơm, nhiều dầu, màu đỏ rực. Mẹ vẫn biết dầu gấc rất tốt cho sức khỏe, nhưng lại không muốn dùng thứ dầu công nghiệp ngoài siêu thị, nên tự tay làm dầu gấc cho con gái.

Gấc sạch tuyển tại vườn, bổ ra đã đỏ óng ánh, mỗi trái múc được bát đầy ắp, thật đáng đồng tiền khi phải vận chuyển từ Huế vào.

Mẹ muốn món dầu gấc cho con thật thơm ngon và chất lượng, nên mẹ chế biến trên nền dầu ôliu siêu nguyên chất (extra virgin) của Ý hoặc Tây Ban Nha, tuy chi phí cao nhưng bù lại thành phẩm miễn chê. Đứng làm mà hương dầu gấc trên bếp cứ thơm lừng cả phòng.

Thành phẩm sau khi lọc, thơm và chất lắm lắm luôn nha:

Màu đỏ thật óng ả, cho cái này vào nước dùng thì màu rất đẹp mà lại tốt nữa:

Dầu gấc rất tốt cho sức khỏe và sắc đẹp. Dầu gấc giàu vitamin E, giúp da sáng đẹp, mịn màng, chống lão hóa. Dầu gấc cũng giàu tiền vitamin A (lưu ý: tiền vitamin A tức là Beta Caroten chứ không phải vitamin A nhé), sau khi biến đổi có hoạt tính sinh học giống vitamin A, rất tốt cho mắt, mà khỏi lo ngộ độc do thừa vitamin A vì beta caroten chỉ chuyển dạng tùy theo nhu cầu trong cơ thể. Dầu gấc còn có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch, loại bỏ các tác động có hại của môi trường, đặc biệt tốt cho phụ nữ và trẻ em.

Dầu gấc đem trộn salad hay món ăn cho bé, ngon và chất làm sao! Hai con gái thích mê món dầu gấc của mẹ - vừa đẹp, vừa thơm, vừa ngon.

Sở dĩ mẹ làm dầu gấc, là vì vừa muốn cả gia đình được ăn uống sạch và tốt, vừa muốn giới thiệu với những người bạn của Hương Vị Xanh một sản phẩm thực sự chất lượng. Mẹ xem những khách hàng của Hương Vị Xanh là những người bạn, do đó sản phẩm làm cho mọi người cũng kỹ như cho gia đình mình: tiệt trùng từng cái chai thủy tinh, nguyên liệu chọn lựa kỹ càng, nguyên chất...

Còn đây, nói thẳng ra là khoe, cái chai dầu gấc mua ngoài siêu thị chỉ có mấy chục ngàn, đứng cạnh dầu gấc của mẹ như quạ đứng với công, hihi. Dầu phải đựng trong cái chai nhựa màu cam, nhưng rót ra thì vàng lắm, chẳng có sắc đỏ óng ánh như dầu gấc từ bàn tay mẹ:

Chưa kể dầu công nghiệp nó hăng ơi là hăng, lại loãng, không biết tỉ lệ được bao nhiêu gấc, còn dầu của mẹ thơm quá chừng, ngon nên hai con cứ đòi hoài, mẹ thích! :)

Góc bếp thơm mùi oải hương

Đẹp đến nao lòng là những cánh đồng hoa oải hương tím đến tận cùng!

Tôi thường tự nhủ rằng, nếu đứng giữa cánh đồng oải hương mênh mông ấy, hẳn mình sẽ ngạt thở mất. Mà nói đâu xa, chỉ cần mở tung gói nụ oải hương, đã thấy mùi thơm nồng bay khắp phòng, nồng lắm lắm luôn.

Cho nên dùng hoa oải hương, chỉ cần một chút xíu thôi, là tách trà đã thơm lừng, hộp đường cũng tỏa hương, và cái sự nồng đượm ấy cứ ngát trên bàn tay.

Bạn có thích một góc bếp thơm mùi oải hương?

Oải hương là một loài thảo mộc quý, thường được dùng làm tinh dầu, ướp trà, gia vị, thả vào nước tắm, xông phòng... Hoa oải hương rất tốt cho sức khỏe và sắc đẹp, có tác dụng dưỡng da dưỡng tóc, kháng khuẩn, kháng viêm, làm dịu tinh thần, giảm căng thẳng, giúp ngủ ngon, điều trị các chứng bệnh xương khớp...

Oải hương đi vào nhà bếp, làm thơm từng vật dụng, từng món ăn. Thả một nhúm nụ oải hương vào hũ đường, lắc đều và để yên chừng nửa tháng. Đến khi xúc đường ra dùng, cứ gọi là thơm ngát tận môi. Đường để pha trà, làm bánh, làm kem... đều thơm cả. Mà cái vị ngọt dịu của oải hương cũng trung hòa với vị ngọt đậm của đường, khiến các món tráng miệng có hương vị hài hòa hơn.

Oải hương làm gia vị, hóa giải mùi hoi của những loại thực phẩm nặng mùi như thịt cừu, dê, thỏ, vịt... Vài nơi ở Pháp, cừu còn được thả cho ăn oải hương để thịt được thơm. Vụ này nghe sao mà giống bò Kobe ở Nhật được cho nghe nhạc quá, xem ra động vật còn sang hơn người. Rắc vài nụ hoa oải hương lên thịt nướng, món thịt cũng đậm đà hơn. Nụ oải hương còn được thêm vào các món trộn, salad...

Oải hương có tác dụng kháng khuẩn và khử mùi rất tốt, vì vậy thả một chút oải hương vào tô nước sạch, cho vào lò vi sóng hay lò nướng bật nóng lên, vừa khử mùi thức ăn vừa khử trùng cho vật dụng. Đem chén nước đặt vào một góc bếp, mùi oải hương dìu dịu tỏa ra sẽ giúp căn bếp thơm tho hơn.

Nếu bạn là phụ nữ, đừng quên tắm với nụ hoa oải hương nhé.

Một chút xíu nụ hoa oải hương thả vào nước tắm thực sự đem đến sự thư giãn, cơ thể giảm mệt mỏi và đau nhức. Tắm nước hoa oải hương còn giúp da dẻ mịn màng, giảm thâm nám, mờ sẹo, kháng viêm..., đặc biệt khử mùi cơ thể rất tốt. Tối trước khi đi ngủ ngâm chân nước nóng có thả hoa oải hương giúp chân đỡ đau nhức, da chân bớt khô sần, bàn chân cũng thơm tho...

Cho nên trong nhà nên có sẵn nụ hoa oải hương. Cũng chẳng cần nhiều, chừng 20g là dùng được rất lâu rồi.

Hương Vị Xanh đã có nụ hoa oải hương siêu sạch của Pháp. Mỗi lần đóng gói, cả không gian cứ gọi là ngát mùi.

Cánh đồng oải hương của Pháp (ảnh: sưu tầm Internet)

Quả bơ - nguồn dinh dưỡng tuyệt vời

Trẻ con ăn gì cho mau lớn, phụ nữ ăn gì cho đẹp da, người già ăn gì cho khỏe mạnh? Câu trả lời chung là: ăn BƠ đi. Tất nhiên là có rất nhiều sản phẩm tốt sức khỏe và sắc đẹp, nên cần phải phối hợp hài hòa. Riêng quả bơ thì rất chi là nhiều công dụng. Mùa bơ chín, hãy tranh thủ ăn sinh tố và salad bơ hàng ngày. Trái mùa hoặc lúc không sẵn trái tươi thì dùng dầu quả bơ (avocado oil).

Vậy quả bơ có công dụng gì?

Nhiều lắm. Bơ là loại quả phù hợp với rất nhiều đối tượng: trẻ em, người già, người đang tuổi lao động, phụ nữ có thai và nuôi con nhỏ... Trong nhà mình có sẵn chai dầu quả bơ để trộn salad, thêm vào sinh tố hay món ăn bất cứ lúc nào, vừa ngon lại vừa tốt.

Điểm qua mấy công dụng chính của quả bơ nha.

• Là loại quả có giá trị dinh dưỡng rất cao, chứa hàm lượng protein cao nhất trong các loại quả, gần tương đương với sữa
• Rất giàu vitamin và khoáng chất, tốt cho sức khỏe của mọi đối tượng, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và cho con bú
• Giàu chất béo không bão hòa đơn nguyên (đây chính là thành phần dầu quả bơ), rất tốt sự phát triển toàn diện về thể chất và trí não của trẻ.
• Tốt cho tiêu hóa, đặc biệt là phòng và trị táo bón.
• Giàu chất chống oxy hóa, có tác dụng ngừa ung thư và chống lão hóa, tăng cường hệ miễn dịch
• Tốt cho thị giác: phòng tránh các bệnh về mắt như loạn thị, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể...
• Rất tốt cho phụ nữ mang thai hoặc trong độ tuổi sinh nở: dầu quả bơ giàu folate - tránh nguy cơ trẻ sơ sinh bị nứt đốt sống là do thiếu folate từ trong bụng mẹ; giàu axit folic giúp thai nhi khỏe mạnh và tránh nguy cơ khuyết tật ống thần kinh. Dầu quả bơ còn giúp mẹ tránh tình trạng nôn ói khi mang thai.
• Tăng cường sức khỏe hệ thần kinh và cơ bắp: thành phần giàu kali trong dầu quả bơ giúp cân bằng các chất điện phân, cải thiện khả năng vận động, tăng cường năng lượng cho hệ thần kinh và thúc đẩy quá trình trao đổi chất trong cơ thể.
• Dầu quả bơ bổ sung các loại vitamin E, A và D giúp đẹp da và tóc,  có tác dụng tẩy tế bào chết và thúc đẩy việc sản xuất collagen, đồng thời tốt cho răng và xương.
• Dầu quả bơ chứa các thành phần giúp điều chỉnh huyết áp, chống đột quỵ, trị loét bao tử, giảm cholesterol xấu và tăng lượng cholesterol có ích cho cơ thể.
• Dầu quả bơ giúp hơi thở thơm tho từ bên trong với tác dụng tẩy trừ các chất cặn bã đã phân hủy trong đường ruột.

Còn đây là món salad dâu tây, kiwi, dưa leo trộn dầu quả bơ của nhà mình khiến chồng con tranh nhau chí chóe. :)

Quà tặng mùa thu

Những chai siro chanh đào do chính tay mẹ làm được thắt nơ và đóng hộp quà duyên dáng, trở thành món quà đặc biệt cho dịp thu đông.

Đó có thể là quà tặng cho thầy cô giáo của con nhân dịp 20-11, là quà tặng cho bạn bè, người thân khi có dịp ghé thăm, là món quà dịu dàng cho trẻ nhỏ để bảo vệ sức khỏe khi gió mùa sắp sửa ùa về.

Con gái bảo: "Yêu lắm món quà từ bàn tay mẹ".

Siro mật ong chanh đào - sự kỳ diệu của mùa thu

Sản phẩm siro mật ong chanh đào của mình hóa ra được rất nhiều người yêu thích. Các bạn dùng xong đều bảo: hiệu quả lắm nha chị, mà bé nhỏ cũng dễ dùng. Mình làm đến đâu là hết đến đó, cũng định ngưng chỉ làm chanh ngâm thôi vì làm siro quả thực khá kỳ công, nhưng các bạn cứ bảo: làm thêm đi, vừa để nhà dùng dần, vừa để làm quà tặng, trời sắp đổi mùa còn gì.

Vậy nên thấy chanh đào cũng đã bước sang giai đoạn cuối mùa, mình quyết định làm đợt cuối, chia sẻ luôn với các bạn công thức làm siro của mình.

Và đây là thành phần mình dùng để làm ra 1 lít siro mật ong chanh đào:

• 1kg chanh đào chín (chanh đào Hà Nội)
• 1 trái cam vàng chín
• 600ml mật ong nguyên chất Ambrosia - Mỹ (sở dĩ mình chọn mật ong này vì ngoài vấn đề được khai thác và xử lý sạch, nó còn rất sánh đặc, thơm và ngọt dịu; mật ong VN mình thử loại tốt nhất vẫn loãng và quá ngọt nên cảm nhận là làm siro không chất lượng bằng) 
• 15ml dầu dừa ép lạnh nguyên chất và siêu sạch MySpiceSage - Mỹ (loại này chuyên dùng cho thực phẩm và dược phẩm, rất tốt mỗi tội mắc dã man; không phải là loại dầu dừa thường dưỡng tóc dưỡng da nha).
•  1/2 tsp bột quế siêu sạch Frontier - Mỹ
•  7 giọt tinh chất bạc hà VitaminWorld - Mỹ (loại này cũng chuyên dùng cho thực phẩm và dược phẩm, không phải tinh dầu để massage và xông phòng)
• 15 giọt tinh chất xô thơm Botanic Choice
• 15 giọt tinh chất cam McCormick - Mỹ
• 1/2 tsp citric acid Milliard - Canada

Tất nhiên, các bạn có thể thay thế thành phần tương tự của các nhãn hiệu khác, mình chỉ thuyết minh nguyên liệu mình dùng để mọi người dễ hình dung thôi.

Thực hiện:

- Cam vàng rửa sạch, ngâm nước sạch pha chút muối và citric acid (phần này không nằm trong nguyên liệu nha), để nguyên vỏ cắt lát và đem nướng cho vừa chín nhẹ, tỏa mùi thơm. Cam nướng cũng là một bài thuốc trị ho rất hay của người Nhật.

- Chanh đào cũng rửa sạch, ngâm nước muối và citric acid rồi cắt lát nguyên vỏ.

- Cho chanh đào và cam đã nướng và máy ép trái cây để ép nước. Tuy rằng vỏ chanh sẽ làm món siro của bạn bị đắng nhưng tinh dầu trị ho tập trung nhiều ở phần vỏ nên phải chấp nhận nha. Để điều hòa hương vị thì mình sẽ dùng thêm những thành phần khác, siro chỉ còn chút xíu nhân nhẫn đắng chấp nhận được và vị đắng sẽ hết dần trong khoảng 1 tháng.

Đây là mẫu nước ép chanh đào và cam nguyên vỏ (khá đặc). Mình ép nước xong bỏ bã, phần nước cốt còn lọc lại một lần nữa cho thật mịn.

- Dùng 400ml nước ép chanh và 50ml nước ép cam (tỉ lệ 8:1) trộn đều cùng 1/2 tsp bột quế (hoặc tinh chất quế), 1/2 tsp citric acid, 15 giọt tinh chất cam và 7 giọt tinh chất bạc hà, khuấy thật đều. 15ml dầu dừa ép lạnh sẽ cho vào sau cùng; sau đó thêm 600ml mật ong khuấy thật nhuyễn rồi cho vào các chai thủy tinh đã tiệt trùng (tính ra là hơn 1 lít chút xíu, mình đong được 7 chai 150ml, cất tủ lạnh dùng dần).

Cam nướng, quế, bạc hà và dầu dừa ép lạnh và đặc biệt là xô thơm đều là những thành phần tốt cho sức khỏe, có tác dụng trị ho, tăng sức đề kháng. Tinh chất cam sẽ giúp món siro có hương thơm thanh mát và hài hòa. Mật ong và chanh đào là hai thành phần chính có tính kháng khuẩn và trị ho cũng như bảo vệ sức khỏe mũi họng rất hiệu quả. Citric acid (còn gọi là axit chanh) có tính kháng khuẩn tốt và giữ cho siro sử dụng được bền lâu mà không cần dùng đến chất bảo quản hóa học. Nếu chịu khó đọc thành phần các lọ siro ho hay thuốc bổ dạng nước của Mỹ, bạn sẽ thấy luôn luôn có citric acid.

Chanh đào ngâm mật ong mình cũng dùng các thành phần như trên nhưng có bổ sung thêm đường phèn và giảm bớt tinh chất cam, điều chỉnh chút xíu về liều lượng cho phù hợp (về cơ bản là 1kg chanh + 1 lít mật ong phối hợp cùng các nguyên liệu khác). Thành phẩm cũng rất là chất lượng, có thể để cả năm dùng dần.

Chanh đào là một đặc sản của mùa thu Hà Nội. Chanh đào qua bàn tay đầy yêu thương của mẹ sẽ là món siro thơm mát giữ gìn sức khỏe của con. Nên cứ mỗi dịp thu về, chanh đào lại được biến tấu thành những "lọ thuốc thiên nhiên" chăm sóc cho cả gia đình.

Tản mạn chuyện ăn

Tiết thu đẹp nhất có lẽ là vào giữa tháng Mười. Sài Gòn mấy hôm nay mát dịu, sáng ngủ dậy hít khí trời lành lạnh, cỏ cây hoa lá cũng mướt hơn. Thời tiết này dễ dụ con người ta vào bếp nấu ăn, mà ăn uống cũng ngon miệng lắm đây.

Tôi khá là thích thú khi bàn đến chuyện ăn. Mà thật lòng, tôi cũng thích những người có tâm hồn ăn uống lắm. Xưa nay chúng ta hay đánh đồng cái cụm từ "tâm hồn ăn uống" cho những người tham ăn, lúc nào cũng chỉ nghĩ đến ăn, chỗ nào cũng sà vào ăn, người thì béo tròn béo trục... Còn tôi, tôi muốn trả lại đúng nghĩa cho hai chữ "tâm hồn". Người nào biết ăn uống để đạt được cái đẳng cấp "tâm hồn" phải là một người sành điệu, am hiểu về khoa học và nghệ thuật ăn uống, biết chọn lựa, biết tận hưởng, họ biết ăn sao cho vừa ngon miệng lại vừa tốt cho sức khỏe và sắc đẹp. Những người ấy, tôi thấy tự bản thân họ đã toát ra một nét hấp dẫn tự nhiên, vóc dáng có thể mảnh mai, nhưng luôn luôn tràn năng lượng sống.

Còn nhớ ngày mới đặt chân vào Sài Gòn, tôi hầu như không thể nuốt trôi thứ gì họ nấu bởi cái vị ngọt ngào quá mức, đến tô canh cũng ngọt như chè. Nhưng tôi vốn không phải là người khắt khe trong chuyện ăn uống cho lắm, nên ăn riết cũng thành quen. Tôi chấp nhận hương vị ngọt ngào của họ như một phần hòa nhập cuộc sống ở vùng đất mới. Ẩm thực cũng là một nét bản sắc văn hóa. Tôi thích nghe giọng nói của các cô gái Sài Gòn, vừa trong trẻo vừa dịu dàng, tôi định nghĩa là một chất giọng "ngọt thanh như đường phèn". Tôi cũng thích cách người Sài Gòn buôn bán hòa nhã và dễ chịu, một lời cảm ơn hai lời cảm ơn khi khách mua xong. Tôi thích cái tấp nập của Sài Gòn khi đêm về, lúc tôi cùng bè bạn la cà chợ đêm Bến Thành với đủ món ăn của cả ba miền Nam-Trung-Bắc, cả những tiếng rao đêm trải dài con hẻm vắng như gọi lại cả tuổi thơ.

Mà nói đến tuổi thơ, ai lại chẳng có một tuổi thơ đầy kỷ niệm! Tôi sống 20 năm ở vùng đất mà chuyện ăn uống được nâng tầm lên thành một nghệ thuật như là linh hồn xứ sở. Dẫu vậy, ngày xưa khốn khó, có mấy khi được la cà hàng quán mà thưởng thức các món ngon. Trong ký ức tôi vẫn còn đậm dấu ấn mùi hương bánh bao và xe phở rong thơm nức mũi - những chiếc xe mới đẩy từ đầu con phố mà hương đã tỏa bay đến tận cuối đường. Sau này tôi không bao giờ tìm lại được chiếc bánh bao nào, tô phở nào lại có mùi hương quyến rũ như thế. Tôi cho rằng ngày xưa nó thơm vì không gian vắng lặng và thanh khiết, không xô bồ bụi bặm tấp nập người xe như bây giờ. Mà tôi cũng nghĩ rằng nó thơm như thế vì đó là ấn tượng của tuổi thơ. Cho nên, bạn đừng có chạnh lòng khi chồng bạn ăn món bạn nấu mà lại chép miệng bảo rằng mẹ anh ấy ngày xưa nấu món này ngon lắm. Ngay cả khi anh ấy vì tế nhị mà không nói ra, thì có khi anh ấy cũng nghĩ thế mà thôi. Bởi cái sự ngon miệng, đôi khi nó không nằm ở kỹ thuật chế biến cao siêu hay nguyên liệu đắt tiền, mà đơn giản chỉ là cái cảm giác thân thương và sự rung động của ký ức về những ngày xưa cũ. Dù bạn có thể nấu khéo như nhà hàng, nhưng bạn không thể đem lại những buổi chiều đi đá bóng về mồ hôi ướt đầm ngực áo, sà vào mâm cơm húp vội chén canh mồng tơi mát rượi đến tận tim. Hay như có lần tôi bảo rằng lâu rồi không ăn món thịt kho dừa, nhớ quá, anh xã cũng đi mua cùi dừa về kho với thịt. Chồng nấu khéo lắm, tôi ăn rất ngon miệng, mà sao vẫn thấy nhơ nhớ mâm cơm của mùa nước lũ, trời lạnh ngắt nhưng hương thịt kho dừa thật ấm áp nồng nàn, con gà nhà tôi tránh lũ bay vọt tận mái nhà rồi đẻ rơi trứng xuống mặt nước bồng bềnh bên những chiếc thuyền giấy anh em thôi vừa thả. Mà cây dừa ấy, nó mọc sừng sững ngay góc cổng nhà tôi. Tuổi thơ tôi là những buổi trưa hè thơ thẩn dưới bóng dừa mát rượi, chơi với mấy quả dừa non lăn lông lốc và nhặt những bông hoa dừa li ti xâu chuỗi.

Tôi đi đến đâu cũng cố lê la ăn cho được vài món đặc sản của người bản địa, dù không phải món nào cũng thấy ngon. Tôi cũng thích cái vị thanh tao trong các món ăn người Bắc, và cho dù đang ở Sài Gòn, tôi vẫn thích kiểu nấu nước dùng vị ngọt nhẹ, có chút chua dịu và rất thanh mát chứ không mê cái kiểu hầm cả tá xương cho thiệt là ngọt đậm như trong này. Có điều, như đã nói, tôi không phải là người quá khó tính trong ăn uống nên hầu như vùng miền nào cũng có nhiều món tôi mê.

Nhưng ăn uống không chỉ liên quan đến sở thích, nó còn bao gồm trách nhiệm nữa. Ăn có trách nhiệm là điều mà người phương Tây và đặc biệt là người Nhật rất chú trọng (cũng dễ hiểu vì sao Nhật Bản là dân tộc có tuổi thọ cao nhất thế giới). Ăn không phải là để chiều chuộng cái dạ dày một cách vô tôi vạ, mà chính chúng ta phải hiểu cơ thể mình cần gì để ăn uống cho phù hợp. Trước hết, thức ăn phải sạch. Sạch ở đây bao gồm 2 yếu tố: chế biến, chuẩn bị sạch (thường liên quan đến vấn đề vệ sinh khi thao tác và dùng dụng cụ) và quan trọng hơn là nguyên liệu sạch (không chỉ vệ sinh mà còn phải an toàn, sản phẩm thuần khiết không hóa chất). Tiếp theo, bữa ăn phải cân bằng dinh dưỡng. Tôi nhớ một chi tiết nhỏ trong câu chuyện "Tottochan, cô bé bên cửa sổ" mà tôi đọc những ngày còn bé, rằng thầy giáo đã dặn học trò bữa ăn đem theo đến trường phải đến từ đất và biển. Chỉ là một lời nói giản dị nhưng lại có hàm ý sâu xa. Bữa ăn của các em phải là sự phối hợp hài hòa giữa những món "trên rừng dưới biển", giữa thực vật và động vật, nói theo khoa học ngày nay là phải đủ 4 nhóm tinh bột, đạm, béo, vitamin & khoáng chất.

Nói như vậy không có nghĩa là phủ nhận chuyện ăn theo sở thích, bởi vì thích ăn ngon, ăn đẹp... cũng là một phần trong việc ăn uống có trách nhiệm - đó là trách nhiệm của bản thân đối với việc tận hưởng cuộc sống. Mỗi người sinh ra chỉ có một cuộc đời, thật đáng tiếc nhường nào khi chúng ta chỉ biết cuống cuồng trong cái vòng xoáy công việc, bếp núc, con cái và đủ thứ việc đối nội đối ngoại, mà quên mất rằng: một tách trà thơm buổi sáng ở ban công đầy hoa và chim hót thật tuyệt biết bao nhiêu, một chiếc bánh nóng cùng tờ tạp chí trên chiếc sofa trong một chiều mưa bay trắng mờ cửa sổ thật lãng mạn biết bao nhiêu, một ly sữa chua thanh mát cùng tiếng dương cầm sâu lắng thật dịu dàng biết bao nhiêu... Cho nên, thích ăn ngon không phải là cái tội. :)

Đã nói chuyện ăn, thì cũng phải nói cả chuyện nấu ăn.

Người ta bảo rằng nấu ăn là một nghệ thuật và người đầu bếp là một nghệ sĩ. Tôi thì cho rằng, nấu ăn là một môn khoa học - nghệ thuật và người đầu bếp là một nhà khoa học kiêm nghệ sĩ. Một món ăn đạt chuẩn phải hội đủ các yếu tố: SẠCH (cả về mặt vệ sinh khi chế biến lẫn sự an toàn của nguyên vật liệu), TỐT (dinh dưỡng phù hợp, cân bằng, tốt cho sức khỏe và sắc đẹp), NGON (hài hòa và hợp khẩu vị), và ĐẸP (trình bày gọn gàng, đẹp mắt, màu sắc hài hòa, đem lại cảm quan hấp dẫn). Hai yếu tố đầu là điều kiện "cần" cho một cuộc sống lành mạnh, hai yếu tố sau là điều kiện "đủ" cho một cuộc sống có chất lượng, đáng tận hưởng.

 

Vậy nên tuy không khó tính trong việc thưởng thức, nhưng tôi lại khá khó tính khi chọn lựa nguyên liệu. Nguyên liệu có sạch, có tốt, có hài hòa thì bữa ăn mới "healthy" được.

Tiếp theo, nấu ăn phải có niềm vui. Tôi không ủng hộ phụ nữ vào bếp khi thấy mệt mỏi hoặc đơn giản là khi họ không muốn nấu. Món ăn ngon xuất phát từ cái tâm của người đầu bếp. Nếu tâm hồn thư thái, bạn sẽ chăm chút cho sản phẩm của mình. Nếu mệt mỏi chán nản, bạn sẽ làm đại khái qua loa cho có thứ mà nhét vào miệng. Đã chán nấu thì cũng chán ăn, thế thì cuộc sống làm sao mà nhẹ nhàng được. Nên tốt nhất, thích thì nấu, vui thì nấu, đừng cố ép buộc mình phải làm cái điều ngoài ý muốn. Hãy gọi đàn ông vào bếp hoặc đi nhà hàng, còn mình thì nghỉ ngơi và tận hưởng những giây phút vui vẻ.

Cho nên, tôi thích định nghĩa cái TÂM trong công việc không chỉ đơn thuần là khía cạnh đạo đức của người làm việc. Cái tâm đó còn là một niềm đam mê, sự yêu thích và chú tâm vào công việc. Đó còn là sự quan tâm và thái độ biết lắng nghe của người thực hiện với đối tượng được sử dụng. Đó còn là suy nghĩ tích cực về công việc và cuộc sống.

Vậy nên khi bạn nấu cho bất kỳ ai khác, hãy nghĩ rằng mình làm vậy trước hết vì đó là một công việc yêu thích, và cũng là một phần tận hưởng cuộc sống. Không ai có thể bắt bạn làm điều mà bạn thấy chán ghét, chỉ có bạn mới điều khiển được cảm giác của mình thôi.

Nên tôi rất thích câu slogan của Sunsilk: "Sống là không chờ đợi!"